Yaşanan kayıplar sadece afetzedeleri değil, yakınlarını, yardım ekiplerini ve tüm toplumu etkileyebilir. 

Bu travma etkileriyle başa çıkabilmek için bazı adımlar atılabilir.

Afetzedelere Yaklaşım:

  • Korku, çaresizlik, kaygı gibi duygular normaldir.
  • İlk müdahalede öncelik insani yardıma ve temel ihtiyaçlara yönelik olmalıdır.
  • Afetzedeler dinlenmeli ve duygularını ifade etmeleri için teşvik edilmelidir.
  • "Her şey iyi olacak" gibi klişelerden kaçınılmalı ve gerçekçi olmayan umutlar verilmemelidir.

Deprem Sonrası Psikolojik Travma Etkileri Nasıl Azaltılır (1)Psikolojik İlk Yardım:

  • Acı çekenlere destek olmak, ihtiyaçlarını ve kaygılarını belirlemek, temel ihtiyaçlarını karşılamak için yardımcı olmak (gıda, su, tıbbi müdahale, doğru bilgi almak gibi).
  • Olay hakkında konuşmaya zorlamadan dinlemek, rahatlatmaya ve sakinleştirmeye yardımcı olmak.
  • Sosyal destek ve hizmetlere ulaşması için destek olmak.
  • Olası zararlardan korumaya çalışmak.

Bak-Dinle-Bağ Kur:

  • Bak: Güvenli alan kontrolü, acil ihtiyaç sahiplerinin belirlenmesi, stres tepkisi gösteren kişilerin kontrol edilmesi.
  • Dinle: Destek ihtiyacı olanlara yaklaşmak, ihtiyaç ve kaygılarını sormak, sadece dinlemek ve sakin kalabilmesi için yardımcı olmak.
  • Bağ Kur: Temel ihtiyaçları belirlemek, gerekli hizmeti alabilecekleri yerlere yönlendirmek, doğruluğu kesinleşmiş bilgiler vermek, sevdikleriyle bağlantı kurmalarını sağlamak, problemleriyle başa çıkmalarına ve sosyal destek sağlanmasına yardımcı olmak.

Deprem Sonrası Psikolojik Travma Etkileri Nasıl Azaltılır (3)

Travmanın Olumsuz Etkilerini Azaltmak:

  • Vücudun alarm tepkisi normaldir ve zamanla geçecektir.
  • Rahatlatıcı nesnelere (alkol, ilaç vb.) başvurmak yerine sakinleşmeye çalışmak.
  • Yaşadığınız olayı yakınlarınıza anlatmaktan çekinmemek.
  • Sosyal destek almak.
  • Kapalı alanlarda, kalabalık ortamlarda ya da tanımadığınız yerlerde girmekten çekinmek ve zamanla bu ortamlara tekrar girmeye çalışmak.
  • Sağlıklı başa çıkma yöntemlerini tercih etmek (sevdiklerinizle zaman geçirmek, yürüyüş yapmak, nefes egzersizleri, meditasyon).
  • Suçlu arama isteğinden kaçınmak, güvenilir kaynaklardan bilgi almak.

Sosyal Medya Kullanımı:

  • Doğruluğu kanıtlanmamış kaynakları paylaşmamak.
  • İnsanların acı çektiği görüntülerini paylaşmamak.
  • Nefret söylemleri, spekülatif haberler, kışkırtıcı içeriklerden uzak durmak.
  • Paylaşımların etkisini ve zarar verme potansiyelini göz önünde bulundurmak.

Deprem Sonrası Psikolojik Travma Etkileri Nasıl Azaltılır (2)

Komplo Teorileri ve Dedikodular:

  • Doğruluğu kanıtlanmamış bilgilere karşı dikkatli olmak.
  • Gerçek niteliği taşıyan, kaynağı belli ve güvenilirliği ispatlanmış haberleri takip etmek.

Çocuklara Yaklaşım:

  • Deprem görsellerini ve videolarını izlemelerini engellemek.
  • Olumsuz konuşmalara ve görüntülere maruz kalmamalarını sağlamak.
  • Her çocuğun tepkisinin farklı olabileceğini ve duygularını ifade etmelerine izin vermek.
  • Güvende olduklarını hissettirmek, ihtiyaçlarını karşılamak ve dinlemek.
  • Oyunlar oynamalarını, resimler çizmelerini ve eski hayatlarına dönmelerini desteklemek.
  • Depremin doğal bir olay olduğunu ve korkmanın normal olduğunu anlatmak.

Deprem Sonrası Psikolojik Travma Etkileri Nasıl Azaltılır (4)

Depremden Etkilenen Gençlere Öneriler:

  • Güvenilen bir kişiye ulaşmak ve duygularını paylaşmak.
  • Deprem ile ilgili düşünceleri yazmak.
  • Spor, müzik veya sanat gibi aktivitelere katılmak.
  • Yeterince uyumak ve dengeli beslenmek.
  • Danışman veya psikologdan yardım almak.
  • Çalışmaları planlamak ve küçük parçalara bölmek.
  • Motivasyonu korumak için çalışma grubu veya partneri bulmak.
  • Hedef belirlemek ve başarıları